Minggu, 05 Juli 2026

Handayaningrat Bupati Pengging Sakti Mandraguna

Administrator
Sabtu, 04 Juli 2026 21:45 WIB
Handayaningrat Bupati Pengging Sakti Mandraguna
Ist
Handayaningrat Bupati Pengging Sakti Mandraguna

Adipati Sri Makurung Handayaningrat penguasa Pengging. Keturunan langsung Prabu Kusuma Wicitra. Dirinya mengalir darah Daha Kediri Jenggala Kahuripan Singasari. Terkenal sebagai raja yang sakti mandraguna.

Daya perbawa dan arif bijaksana Bupati Handayaningrat membuat Prabu Brawijaya tertarik. Sri Makurung Handayaningrat menikah dengan Kanjeng Ratu Pembayun. Menantu raja Majapahit rendah hati dan ramah tamah. Bathara Katong sempat ngenger di Pengging. Mengikuti Ratu Pembayun.

Daya linuwih tanah Pengging karena wibawa Adipati Handayaningrat. Umbul Pengging mengalir sepanjang masa. Kelak cucunya berhasil mendirikan kerajaan Pajang. Joko Tingkir bergelar Sultan Hadiwijaya Abdul Hamid Panetep Panatagama. Dari Demak pindah ke Pajang, Mataram dan Kraton Surakarta Hadiningrat.

Pada hari Sabtu Paing, 4 Julu 2026 dilakukan tata cara ganti langse. Larapan warana dipimpin oleh GKR Wandansari, pengageng Sasana Wilapa. Abdi dalem dan sentana sami ndherek.

Dalam Babad Pengging disebutkan silsilah dan sejarah. Adipati Sri Makurung Handayaningrat memiliki asal usul bangsawan agung dan luhur. Tembang macapat mengalun di Malangan Dukuh Banyudono Boyolali.

1. Pangkur

Sri Makurung Dayaningrat,
Putra mantu narendra Majapahit,
Kanjeng Ratu Sri Pembayun,
Atmaja Brawijaya,
Trah ngaluhur nyata Bupati misuwur,
Dhasar brayat kalokeng rat,
Ngarang ngiring bumi Pengging.

2. Kinanthi

Kusuma Wicitra Prabu,
Jaya Aminata aji,
Turune nata Jenggala,
Jaya Purusa narpati,
Wusnya mangun palakrama,
Sesanti Daha Kediri.

3. Asmarandana

Citra Kusuma ing Pengging,
Winisuda kanarendran,
Angling Kusuma trus gedhe,
Nuli Prabu Angling Darma,
Lajeng Prabu Angling Driya,
Handayaningrat Makurung,
Bebet bibit tanah Jawa.

4. Mijil

Sri Ratu Pembayun kadang alit,
Bathara Akatong,
Adipati Ponorogo kiye,
Nggulawenthah bakti raja putri,
Nami Sri Windari,
Warna ayem ayu.

5. Gambuh

Sri Windari bangun turut,
Atut runtut urut sarwa patut,
Garwa Kebo Kenanga wus murakabi,
Handayaningrat Pembayun,
Jakarta Tingkir sigra miyos.

6. Pucung

Amiluhur Kebo Kanigara mancur,
Kasultanan Pajang,
Pakar pikir Jaka Tingkir,
Gya ngumbara
Momong turasing narendra.

7. Durma

Demak Pajang Kartasura Surakarta,
Sambungan darah Pengging,
Panjalu Jenggala,
Medang lan Kahuripan,
Singosari lan Majapahit,
Bajanegara,
Praja Malawapati.

8. Mas Kumambang

Tatas titis papan pujangga winasis,
Ki Ageng Yasadipura,
Ranggawarsita winarni,
Tanah Pengging sung pepeling.

9. Megatruh

Serat Rama Dewaruci Sanasunu,
Wulangreh Panji Centhini,
Warni warni sumber kawruh,
Wulang wuruk becik apik,
Garapan Pengging rinaos.

10. Sinom

Bening balumbang patirtan,
Gumricik ilining warih,
Mubal umbul Pengging Cakra,
Ngocori tegalan sabin,
Ngarah arih kapurih,
Gunung Merapi Merbabu,
Pamuji kapitayan,
Srana mahas ing ngasepi,
Suka bagya tanah Jawa tata harja.

11. Dhandhanggula

Tapa brata sarta mesu budi,
Ngupakara wejangan wedharan,
Ing Pengging kang wus sumare,
Kungkum wancine dalu,
Mawas dhiri cipta pribadi,
Ngalap trahing kusuma,
Rumembesing madu,
Kuat drajat pangkat semat,
Gya pinanggih bandha bandhu sugih luwih,
Pengging paring perbawa.

Paheman sigrak pepak gumyak jenak penak. Abdi dalem Karaton Surakarta Hadiningrat berdatangan. Berasal dari Semarang, Karanganyar, Sukoharjo, Klaten, Yogyakarta dan Salatiga. Malah ada yang datang dari Negeri Jepang. Mereka ngalap berkah pada leluhur Pengging. Suka sukur awit berkahing leluhur.


Setu Paing, 4 Juli 2026.
Purwadi

Ayo baca konten menarik lainnya dan follow kami di Google News
Sumber
:
SHARE:
Tags
Berita Terkait
Prajurit Ratu Kidul

Prajurit Ratu Kidul

Sejarah Karaton Surakarta Hadiningrat

Sejarah Karaton Surakarta Hadiningrat

Sultan Agungan Imogiri

Sultan Agungan Imogiri

Pajimatan Sultan Agungan Imogiri

Pajimatan Sultan Agungan Imogiri

Purna Wiyata Siswa Pambiwara

Purna Wiyata Siswa Pambiwara

Ratu Shima Raja Kalingga

Ratu Shima Raja Kalingga

Komentar
Berita Terbaru